相应部22相应95经 泡沫譬喻经

一时,世尊住在阿毘陀的恒河岸边。在那里,世尊对比丘们说:


"比丘们,就像恒河中漂来一大团泡沫,有眼睛的人看见它,观察它,仔细思维它。当他这样看着它,观察它,仔细思维它时,会发现它是空的、虚的、无实质的。比丘们,泡沫中能有什么实质呢?同样地,比丘们,任何色法,无论是过去、未来、现在的(中略)远处或近处的,比丘都看见它,观察它,仔细思维它。当他这样看着它,观察它,仔细思维它时,会发现它是空的、虚的、无实质的。比丘们,色法中能有什么实质呢?


比丘们,就像秋天大雨时水上生起又消失的水泡,有眼睛的人看见它,观察它,仔细思维它。当他这样看着它,观察它,仔细思维它时,会发现它是空的、虚的、无实质的。比丘们,水泡中能有什么实质呢?同样地,比丘们,任何受,无论是过去、未来、现在的(中略)远处或近处的,比丘都看见它,观察它,仔细思维它。当他这样看着它,观察它,仔细思维它时,会发现它是空的、虚的、无实质的。比丘们,受中能有什么实质呢?


比丘们,就像炎热夏季最后一个月正午时分的阳焰闪动,有眼睛的人看见它,观察它,仔细思维它。当他这样看着它,观察它,仔细思维它时,会发现它是空的、虚的(中略)比丘们,阳焰中能有什么实质呢?同样地,比丘们,任何想(中略)。


比丘们,就像有人想寻找实心木材,为寻找实心木材而四处游走,拿着利斧进入森林,他在那里看见一株高大、笔直、新生、未曾弯曲的芭蕉树。他砍断树根;砍断根后砍断树梢;砍断树梢后,剥开叶鞘。他剥开叶鞘时,连木质部都找不到,更别说实心木材了。有眼睛的人看见它,观察它,仔细思维它。当他这样看着它,观察它,仔细思维它时,会发现它是空的、虚的、无实质的。比丘们,芭蕉树中能有什么实质呢?同样地,比丘们,任何行,无论是过去、未来、现在的(中略)远处或近处的,比丘都看见它,观察它,仔细思维它。当他这样看着它,观察它,仔细思维它时,会发现它是空的、虚的、无实质的。比丘们,诸行中能有什么实质呢?


比丘们,就像魔术师或魔术师的学徒在十字路口表演魔术,有眼睛的人看见它,观察它,仔细思维它。当他这样看着它,观察它,仔细思维它时,会发现它是空的、虚的、无实质的。比丘们,魔术中能有什么实质呢?同样地,比丘们,任何识,无论是过去、未来、现在的(中略)远处或近处的,比丘都看见它,观察它,仔细思维它。当他这样看着它,观察它,仔细思维它时,会发现它是空的、虚的、无实质的。比丘们,识中能有什么实质呢?


比丘们,如是观察的多闻圣弟子于色厌离,于受厌离,于想厌离,于诸行厌离,于识厌离。由厌离而离贪;由离贪而解脱。解脱时生起解脱智(中略)了知:生已尽,梵行已立,所作已办,不受后有。"


世尊说此语已。善逝说此后,导师又说:


"色如聚沫团,受如水上泡,

想如阳焰幻,行如芭蕉树,

识如幻术现,日种如是说。


细心观察时,如理深思维,

皆是虚空性,谛观皆如是。


对于此身体,智者已开示,

舍离三法后,应弃此色身。


寿暖及意识,舍此身体时,

弃之如朽木,无知他所食。


如是相续法,如幻惑愚者,

说为杀戮者,此中无实质。


比丘当如是,精进观五蕴,

昼夜勤修习,正知正念行。


断除诸系缚,为己作归依,

如救头燃着,志求不死道。"


第三经终。


巴利语原版经文


SN.22.95/(3). Pheṇapiṇḍūpamasuttaṃ

   95. Ekaṃ samayaṃ bhagavā ayujjhāyaṃ viharati gaṅgāya nadiyā tīre. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi–

   “Seyyathāpi, bhikkhave, ayaṃ gaṅgā nadī mahantaṃ pheṇapiṇḍaṃ āvaheyya. Tamenaṃ cakkhumā puriso passeyya nijjhāyeyya yoniso upaparikkheyya. Tassa taṃ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato rittakaññeva khāyeyya, tucchakaññeva khāyeyya, asārakaññeva khāyeyya. Kiñhi siyā, bhikkhave, pheṇapiṇḍe sāro? Evameva kho, bhikkhave, yaṃ kiñci rūpaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ …pe… yaṃ dūre santike vā taṃ bhikkhu passati nijjhāyati yoniso upaparikkhati. Tassa taṃ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato rittakaññeva khāyati tucchakaññeva khāyati, asārakaññeva khāyati. Kiñhi siyā, bhikkhave, rūpe sāro?

   “Seyyathāpi, bhikkhave, saradasamaye thullaphusitake deve vassante udake udakapubbuḷaṃ uppajjati ceva nirujjhati ca. Tamenaṃ cakkhumā puriso passeyya nijjhāyeyya yoniso upaparikkheyya. Tassa taṃ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato rittakaññeva khāyeyya, tucchakaññeva khāyeyya, asārakaññeva khāyeyya. Kiñhi siyā, bhikkhave, udakapubbuḷe sāro? Evameva kho, bhikkhave, yā kāci vedanā atītānāgatapaccuppannā …pe… yā dūre santike vā taṃ bhikkhu passati nijjhāyati yoniso upaparikkhati. Tassa taṃ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato rittakaññeva khāyati, tucchakaññeva khāyati, asārakaññeva khāyati. Kiñhi siyā, bhikkhave, vedanāya sāro?

   “Seyyathāpi, bhikkhave, gimhānaṃ pacchime māse ṭhite majjhanhike kāle marīcikā phandati. Tamenaṃ cakkhumā puriso passeyya nijjhāyeyya yoniso upaparikkheyya. Tassa taṃ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato rittakaññeva khāyeyya, tucchakaññeva khāyeyya …pe… kiñhi siyā, bhikkhave, marīcikāya sāro? Evameva kho, bhikkhave, yā kāci saññā …pe….

   “Seyyathāpi, bhikkhave, puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṃ caramāno tiṇhaṃ kuṭhāriṃ ādāya vanaṃ paviseyya. So tattha passeyya mahantaṃ kadalikkhandhaṃ ujuṃ navaṃ akukkukajātaṃ. Tamenaṃ mūle chindeyya; mūle chetvā agge chindeyya, agge chetvā pattavaṭṭiṃ vinibbhujeyya. So tassa pattavaṭṭiṃ vinibbhujanto pheggumpi nādhigaccheyya, kuto sāraṃ! Tamenaṃ cakkhumā puriso passeyya nijjhāyeyya yoniso upaparikkheyya. Tassa taṃ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato rittakaññeva khāyeyya, tucchakaññeva khāyeyya, asārakaññeva khāyeyya. Kiñhi siyā, bhikkhave, kadalikkhandhe sāro? Evameva kho, bhikkhave, ye keci saṅkhārā atītānāgatapaccuppannā …pe… ye dūre santike vā taṃ bhikkhu passati nijjhāyati yoniso upaparikkhati. Tassa taṃ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato rittakaññeva khāyati, tucchakaññeva khāyati, asārakaññeva khāyati. Kiñhi siyā, bhikkhave, saṅkhāresu sāro?

   “Seyyathāpi, bhikkhave, māyākāro vā māyākārantevāsī vā catumahāpathe māyaṃ vidaṃseyya. Tamenaṃ cakkhumā puriso passeyya nijjhāyeyya yoniso upaparikkheyya. Tassa taṃ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato rittakaññeva khāyeyya, tucchakaññeva khāyeyya, asārakaññeva khāyeyya. Kiñhi siyā, bhikkhave, māyāya sāro? Evameva kho, bhikkhave, yaṃ kiñci viññāṇaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ …pe… yaṃ dūre santike vā, taṃ bhikkhu passati nijjhāyati yoniso upaparikkhati. Tassa taṃ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato rittakaññeva khāyati, tucchakaññeva khāyati, asārakaññeva khāyati. Kiñhi siyā, bhikkhave, viññāṇe sāro?

   “Evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako rūpasmimpi nibbindati, vedanāyapi… saññāyapi… saṅkhāresupi viññāṇasmimpi nibbindati. Nibbindaṃ virajjati; virāgā vimuccati. Vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti …pe… nāparaṃ itthattāyāti pajānāti”.

   Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā–

   “Pheṇapiṇḍūpamaṃ rūpaṃ, vedanā bubbuḷūpamā.

   Marīcikūpamā saññā, saṅkhārā kadalūpamā.

   Māyūpamañca viññāṇaṃ, desitādiccabandhunā.

   “Yathā yathā nijjhāyati, yoniso upaparikkhati;

   Rittakaṃ tucchakaṃ hoti, yo naṃ passati yoniso.

   “Imañca kāyaṃ ārabbha, bhūripaññena desitaṃ;

   Pahānaṃ tiṇṇaṃ dhammānaṃ, rūpaṃ passatha chaḍḍitaṃ.

   “Āyu usmā ca viññāṇaṃ, yadā kāyaṃ jahantimaṃ;

   Apaviddho tadā seti, parabhattaṃ acetanaṃ.

   “Etādisāyaṃ santāno, māyāyaṃ bālalāpinī;

   Vadhako esa akkhāto, sāro ettha na vijjati.

   “Evaṃ khandhe avekkheyya, bhikkhu āraddhavīriyo;

   Divā vā yadi vā rattiṃ, sampajāno paṭissato.

   “Jaheyya sabbasaṃyogaṃ, kareyya saraṇattano;

   Careyyādittasīsova, patthayaṃ accutaṃ padan”ti. Tatiyaṃ.


“相应部22相应95经 泡沫譬喻经” 的相关文章

相应2经 解脱经

相应部1相应2经/解脱经(诸天相应/有偈篇/祇夜)(发生地)在舍卫城。在深夜,有一位容貌美丽的天神来到祇树给孤独园。她的光芒照亮了整个园林。这位天神来到世尊面前,向他致敬,然后站在一旁。站好后,天神对世尊说:天神:"尊者,您知道众生如何获得解脱、自由和独处吗?"世尊:"...

相应3经 生命短暂经

相应部1相应3经/被带走经(诸天相应/有偈篇/祇夜)背景:在舍卫城。那位天神站在一旁,在世尊面前念诵了这首偈颂:天神:"生命短暂,很快就会过去,衰老来临时,无处可躲藏。看到死亡的恐怖,应当行善以获得快乐。"世尊(回应):"生命短暂,很快就会过去,衰老来临时,无处可躲藏。...

相应部1相应4经 流逝经

相应部1相应4经/流逝经(诸天相应/有偈篇/祇夜)这是在舍卫城发生的。有一位天神来到世尊身边,站在一旁,用偈颂对世尊说:"时光流逝,夜晚飞逝,生命阶段一个接一个地消逝。看到死亡的恐惧,应当行善积德,以获得快乐。"世尊以偈颂回答:"时光流逝,夜晚飞逝,生命阶段一个接一个地...

相应部1相应5经 应断几何经

相应部1相应5经/应断几何经(诸天相应/有偈篇/祇夜)背景:这段经文发生在舍卫城。有一位天神来到世尊(佛陀)身边,恭敬地站在一旁,然后用偈颂向世尊提出了这样的问题:天神问道:"应当断除几种?应当舍弃几种?又应当进一步修习几种?超越几种束缚的比丘,才能被称为'已渡过暴流'(暴...

相应部1相应8经 善忘经

相应部1相应8经/善忘经(诸天相应/有偈篇/祇夜)这是舍卫城的缘起。那位天神站在一旁,在世尊面前说了这首偈颂:"那些善忘正法的人,被他人的言论所引导;他们沉睡不醒,现在是他们觉醒的时候了。"世尊回答道:"那些不忘正法的人,不被他人的言论所引导;他们是正觉者,以正确的智慧...

相应部1相应10经 林野经

相应部1相应10经/林野经(诸天相应/有偈篇/祇夜)舍卫城缘起。那位天神站在一旁,用偈颂对世尊说道:天神:"居住在林野中的人,平和的修行梵行者(梵行者解释:指遵循严格的精神修行和道德生活方式的修行人,梵行通常指纯洁的、禁欲的生活方式,梵行的最终目标是达到解脱或涅槃的境界),每日只食一餐,为...