相应部35相应152经到154经,为何目的修梵行经 ,有无门路经,具足根经
152 第7经 为何目的修梵行经
“比丘们!如果其他外道的游行修行者们这样问你们:‘朋友,在沙门瞿昙(释迦牟尼佛)的指导下修持梵行,是为了什么目的呢?’
比丘们!当被这样询问时,你们应该回答那些外道游行者:‘朋友,在世尊这里修持梵行,是为了彻底理解苦。’
比丘们!如果那些外道游行者接着这样问你们:‘朋友,究竟是为了彻底理解什么苦,才在沙门瞿昙那里修持梵行呢?’
比丘们!当被这样询问时,你们应该回答那些外道游行者:
‘朋友,眼(眼睛)是苦,为了彻底理解眼,所以在世尊这里修持梵行;
色(所见形色、色境)是苦,为了彻底理解色,所以在世尊这里修持梵行;
眼识(眼觉知的能力)是苦,为了彻底理解眼识,所以在世尊这里修持梵行;
眼触(眼、色、识三者接触)是苦,为了彻底理解眼触,所以在世尊这里修持梵行;
以眼触为条件而生起的感受,无论是乐受、苦受,或不苦不乐受,那也是苦,为了彻底理解那感受,所以在世尊这里修持梵行;……(中略)……
舌是苦……(中略)……
意(心意)是苦,为了彻底理解意,所以在世尊这里修持梵行;……(中略)……
以意触为条件而生起的感受,无论是乐受、苦受,或不苦不乐受,那也是苦,为了彻底理解那感受,所以在世尊这里修持梵行。
朋友,这就是苦。为了彻底理解这苦,所以在世尊这里修持梵行。’
比丘们!当被这样询问时,你们就应该这样回答那些外道游行者。”
(第七经完)
153 第8经 有无门路经
“比丘们!到底有没有一种门路(途径、方法),依据这种门路,比丘不需要依赖信仰、不需要依赖个人偏好、不需要依赖传说听闻、不需要依赖逻辑推理、不需要依赖经过思考而认可的观点,就能宣示证得阿罗汉果:‘我确知:再生的因缘已尽,清净的梵行已立,该做的修行已做完,再也不会受后有(生死轮回)了’呢?”
“世尊!我们的教法以世尊为根本,以世尊为导引,以世尊为依怙。尊者!如果能由世尊亲自讲解这句话的含义,那就太好了!比丘们听闻世尊的教导后,一定会铭记在心。”
“既然如此,比丘们!认真听,好好用心思考,我将要说了。”
“是的,世尊。”比丘们回答世尊。
世尊这样说道:“比丘们!确实有这样一种门路,依据这种门路,比丘不需要依赖信仰、不需要依赖个人偏好、不需要依赖传说听闻、不需要依赖逻辑推理、不需要依赖经过思考而认可的观点,就能宣示证得阿罗汉果:‘我确知:再生的因缘已尽,清净的梵行已立,该做的修行已做完,再也不会受后有了’。
比丘们!究竟什么是这种门路呢?
比丘们!在这里,比丘用眼睛看到色(画面)之后,如果内心深处有贪、瞋、痴,他就如实确知:‘我内心深处有贪、瞋、痴’;如果内心深处没有贪、瞋、痴,他就如实确知:‘我内心深处没有贪、瞋、痴’。
比丘们!既然比丘用眼睛看到色之后,内心有贪瞋痴就如实确知‘我有贪瞋痴’,内心没有贪瞋痴就如实确知‘我没有贪瞋痴’——比丘们!难道这些事实需要靠信仰去了解吗?或者靠偏好去了解?或者靠听闻传说去了解?或者靠逻辑推理去了解?或者靠思考认可的观点去了解吗?”
“世尊,不需要。”
“比丘们!这些事实难道不是通过智慧亲自看见而了解的吗?”
“是的,世尊。”
“比丘们!这就是一种门路,依据这种门路,比丘不需要依赖信仰、不需要依赖个人偏好、不需要依赖传说听闻、不需要依赖逻辑推理、不需要依赖经过思考而认可的观点,就能宣示证得阿罗汉果:‘我确知:再生的因缘已尽,清净的梵行已立,该做的修行已做完,再也不会受后有了’。……(中略)……
再者,比丘们!比丘用舌头尝到味道之后,如果内心深处有……(中略)……贪、瞋、痴,他就如实确知:‘我内心深处有贪、瞋、痴’;如果内心深处没有贪、瞋、痴,他就如实确知:‘我内心深处没有贪、瞋、痴’。
比丘们!既然比丘用舌头尝到味道之后,内心有贪瞋痴就如实确知‘我有贪瞋痴’,内心没有贪瞋痴就如实确知‘我没有贪瞋痴’——比丘们!难道这些事实需要靠信仰去了解吗?或者靠偏好去了解?或者靠听闻传说去了解?或者靠逻辑推理去了解?或者靠思考认可的观点去了解吗?”
“世尊,不需要。”
“比丘们!这些事实难道不是通过智慧亲自看见而了解的吗?”
“是的,世尊。”
“比丘们!这也是一种门路,依据这种门路,比丘不需要依赖信仰、不需要依赖个人偏好、不需要依赖传说听闻、不需要依赖逻辑推理、不需要依赖经过思考而认可的观点,就能宣示证得阿罗汉果:‘我确知:再生的因缘已尽,清净的梵行已立,该做的修行已做完,再也不会受后有了’。……(中略)……
再者,比丘们!比丘用意(心意)识别法(心所缘念的对象)之后,如果内心深处有贪、瞋、痴,他就如实确知:‘我内心深处有贪、瞋、痴’;如果内心深处没有贪、瞋、痴,他就如实确知:‘我内心深处没有贪、瞋、痴’。
比丘们!既然比丘用意识别法之后,内心有贪瞋痴就如实确知‘我有贪瞋痴’,内心没有贪瞋痴就如实确知‘我没有贪瞋痴’——比丘们!难道这些事实需要靠信仰去了解吗?或者靠偏好去了解?或者靠听闻传说去了解?或者靠逻辑推理去了解?或者靠思考认可的观点去了解吗?”
“世尊,不需要。”
“比丘们!这些事实难道不是通过智慧亲自看见而了解的吗?”
“是的,世尊。”
“比丘们!这也是一种门路,依据这种门路,比丘不需要依赖信仰、不需要依赖偏好、不需要依赖传闻、不需要依赖推理思考、不需要依赖经过思考而认可的观点,就能宣示证得阿罗汉果:‘我确知:再生的因缘已尽,清净的梵行已立,该做的修行已做完,再也不会受后有了’。”
(第八经完)
154 第9经 具足根经
那时,有某位比丘前往世尊所在的地方……(中略)……
在一旁坐下后,那位比丘对世尊这样说:“世尊!人们常说:‘具足根(感官能力修行圆满)的人,具足根的人’。世尊!究竟到什么程度,才能被称为是‘具足根的人’呢?”
“比丘!如果在眼根(视觉感官)上,持续观照它的生起与灭去(无常变化),因而厌离眼根;……(中略)……
如果在舌根(味觉感官)上,持续观照它的生起与灭去,因而厌离舌根;……(中略)……
如果在意根(念头与思想的感官)上,持续观照它的生起与灭去,因而厌离意根。
因为厌离,所以离欲;……(中略)……在解脱时,就会产生‘已解脱’的智慧。
他如实确知:‘再生的因缘已尽,清净的梵行已立,该做的修行已做完,再也不会受后有了。’
比丘!达到这个程度,就被称为是‘具足根的人’。”
(第九经完)
巴利语原版经文
SN.35.152/(7) Kimatthiyabrahmacariyasuttaṃ
152. “Sace vo, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ– ‘kimatthiyaṃ, āvuso, samaṇe gotame brahmacariyaṃ vussatī’ti? Evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyātha– ‘dukkhassa kho, āvuso, pariññāya bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’ti. Sace pana vo, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ– ‘katamaṃ panāvuso, dukkhaṃ, yassa pariññāya samaṇe gotame brahmacariyaṃ vussatī’ti? Evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyātha–
“Cakkhu kho, āvuso, dukkhaṃ; tassa pariññāya bhagavati brahmacariyaṃ vussati. Rūpā dukkhā tesaṃ pariññāya bhagavati brahmacariyaṃ vussati. Cakkhuviññāṇaṃ dukkhaṃ; tassa pariññāya bhagavati brahmacariyaṃ vussati. Cakkhusamphasso dukkho; tassa pariññāya bhagavati brahmacariyaṃ vussati. Yampidaṃ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi dukkhaṃ; tassa pariññāya bhagavati brahmacariyaṃ vussati …pe… jivhā dukkhā… mano dukkho; tassa pariññāya bhagavati brahmacariyaṃ vussati …pe… yampidaṃ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi dukkhaṃ; tassa pariññāya bhagavati brahmacariyaṃ vussati. Idaṃ kho, āvuso dukkhaṃ; yassa pariññāya bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’ti. Evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyāthā”ti. Sattamaṃ.
SN.35.153/(8) Atthinukhopariyāyasuttaṃ
153. “Atthi nu kho, bhikkhave, pariyāyo yaṃ pariyāyaṃ āgamma bhikkhu aññatreva saddhāya, aññatra ruciyā, aññatra anussavā, aññatra ākāraparivitakkā, aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā aññaṃ byākareyya– ‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānāmī”ti? “Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā, bhagavaṃnettikā bhagavaṃpaṭisaraṇā. Sādhu vata, bhante, bhagavantaṃyeva paṭibhātu etassa bhāsitassa attho. Bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantī”ti. “Tena hi, bhikkhave, suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī”ti. “Evaṃ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca– “atthi, bhikkhave, pariyāyo yaṃ pariyāyaṃ āgamma bhikkhu aññatreva saddhāya, aññatra ruciyā, aññatra anussavā, aññatra ākāraparivitakkā, aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā aññaṃ byākareyya– ‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānāmī”ti.
“Katamo ca, bhikkhave, pariyāyo, yaṃ pariyāyaṃ āgamma bhikkhu aññatreva saddhāya …pe… aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā aññaṃ byākaroti– ‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyāti pajānāmī’ti? Idha, bhikkhave, bhikkhu cakkhunā rūpaṃ disvā santaṃ vā ajjhattaṃ rāgadosamohaṃ, atthi me ajjhattaṃ rāgadosamohoti pajānāti asantaṃ vā ajjhattaṃ rāgadosamohaṃ, natthi me ajjhattaṃ rāgadosamohoti pajānāti. Yaṃ taṃ, bhikkhave, bhikkhu cakkhunā rūpaṃ disvā santaṃ vā ajjhattaṃ rāgadosamohaṃ, atthi me ajjhattaṃ rāgadosamohoti pajānāti; asantaṃ vā ajjhattaṃ rāgadosamohaṃ, natthi me ajjhattaṃ rāgadosamohoti pajānāti. Api nume, bhikkhave, dhammā saddhāya vā veditabbā, ruciyā vā veditabbā, anussavena vā veditabbā, ākāraparivitakkena vā veditabbā, diṭṭhinijjhānakkhantiyā vā veditabbā”ti? “No hetaṃ bhante”. “Nanume, bhikkhave, dhammā paññāya disvā veditabbā”ti? “Evaṃ, bhante”. “Ayaṃ kho, bhikkhave, pariyāyo yaṃ pariyāyaṃ āgamma bhikkhu aññatreva saddhāya, aññatra ruciyā, aññatra anussavā, aññatra ākāraparivitakkā, aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā aññaṃ byākaroti– ‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānāmī”ti …pe….
“Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu jivhāya rasaṃ sāyitvā santaṃ vā ajjhattaṃ …pe… rāgadosamohoti pajānāti; asantaṃ vā ajjhattaṃ rāgadosamohaṃ, natthi me ajjhattaṃ rāgadosamohoti pajānāti Yaṃ taṃ, bhikkhave, jivhāya rasaṃ sāyitvā santaṃ vā ajjhattaṃ rāgadosamohaṃ, atthi me ajjhattaṃ rāgadosamohoti pajānāti; asantaṃ vā ajjhattaṃ rāgadosamohaṃ, natthi me ajjhattaṃ rāgadosamohoti pajānāti; api nume, bhikkhave, dhammā saddhāya vā veditabbā, ruciyā vā veditabbā, anussavena vā veditabbā, ākāraparivitakkena vā veditabbā, diṭṭhinijjhānakkhantiyā vā veditabbā”ti? “No hetaṃ, bhante”. “Nanume, bhikkhave, dhammā paññāya disvā veditabbā”ti? “Evaṃ, bhante”. “Ayampi kho, bhikkhave, pariyāyo yaṃ pariyāyaṃ āgamma bhikkhu aññatreva saddhāya, aññatra ruciyā, aññatra anussavā, aññatra ākāraparivitakkā, aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā aññaṃ byākaroti– ‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānāmī”ti …pe….
“Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu manasā dhammaṃ viññāya santaṃ vā ajjhattaṃ rāgadosamohaṃ, atthi me ajjhattaṃ rāgadosamohoti pajānāti; asantaṃ vā ajjhattaṃ rāgadosamohaṃ, natthi me ajjhattaṃ rāgadosamohoti pajānāti. Yaṃ taṃ, bhikkhave, bhikkhu manasā dhammaṃ viññāya santaṃ vā ajjhattaṃ rāgadosamohaṃ, atthi me ajjhattaṃ rāgadosamohoti pajānāti; asantaṃ vā ajjhattaṃ rāgadosamohaṃ, natthi me ajjhattaṃ rāgadosamohoti pajānāti; api nume, bhikkhave, dhammā saddhāya vā veditabbā, ruciyā vā veditabbā, anussavena vā veditabbā, ākāraparivitakkena vā veditabbā, diṭṭhinijjhānakkhantiyā vā veditabbā”ti? “No hetaṃ, bhante”. “Nanume, bhikkhave, dhammā paññāya disvā veditabbā”ti? “Evaṃ, bhante”. “Ayampi kho, bhikkhave, pariyāyo yaṃ pariyāyaṃ āgamma bhikkhu aññatreva saddhāya, aññatra ruciyā, aññatra anussavā, aññatra ākāraparivitakkā, aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā aññaṃ byākaroti– ‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānāmī”ti. Aṭṭhamaṃ.
SN.35.154/(9) Indriyasampannasuttaṃ
154. Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami …pe… ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca– “‘indriyasampanno, indriyasampanno’ti, bhante, vuccati. Kittāvatā nu kho, bhante, indriyasampanno hotī”ti?
“Cakkhundriye ce, bhikkhu, udayabbayānupassī viharanto cakkhundriye nibbindati …pe… jivhindriye ce, bhikkhu, udayabbayānupassī viharanto jivhindriye nibbindati …pe… manindriye ce, bhikkhu, udayabbayānupassī viharanto manindriye nibbindati. Nibbindaṃ virajjati …pe… vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānāti. Ettāvatā kho, bhikkhu, indriyasampanno hotī”ti. Navamaṃ.