第一千四百一十三章 ,明智之分经,诤论根本经,六支布施经,自作经 增支部6集35经到38经
35 明智之分经
第五
"比丘们,有这六法属于明智之分。哪六种呢?无常想、于无常中的苦想、于苦中的无我想、断舍想、离贪想、灭想——比丘们,这六法就是属于明智之分的。"
第五(经终)。
36 诤论根本经
第六
"比丘们,有这六种诤论的根本。哪六种呢?
比丘们,在此有比丘是忿怒的、怀恨的。比丘们,凡是忿怒的、怀恨的比丘,他对导师不恭敬、不顺从而住,对法不恭敬、不顺从而住,对僧团不恭敬、不顺从而住,对学处也不圆满地实行。比丘们,凡是对导师不恭敬、不顺从而住,对法不恭敬、不顺从而住,对僧团不恭敬、不顺从而住,对学处不圆满地实行的比丘,他在僧团中引发诤论。这种诤论会导致众多人的无利益、众多人的不安乐、众多人的无义利、无利益、痛苦——对天与人皆然。比丘们,如果你们在内在或外在看到这样的诤论根本,比丘们,你们应当努力断除那恶的诤论根本。比丘们,如果你们在内在或外在没有看到这样的诤论根本,比丘们,你们应当修行使那恶的诤论根本在未来不再流入。如此,那恶的诤论根本得以断除。如此,那恶的诤论根本在未来不再流入。
再者,比丘们,有比丘是覆藏的、恼害的……(中略)……是嫉妒的、悭吝的……是狡诈的、虚伪的……是恶欲的、持邪见的……是固执己见的、顽固执取的、难以舍弃的。比丘们,凡是固执己见的、顽固执取的、难以舍弃的比丘,他对导师不恭敬、不顺从而住,对法不恭敬、不顺从而住,对僧团不恭敬、不顺从而住,对学处也不圆满地实行。比丘们,凡是对导师不恭敬、不顺从而住,对法……(中略)……对僧团不恭敬、不顺从而住,对学处不圆满地实行的比丘,他在僧团中引发诤论。这种诤论会导致众多人的无利益、众多人的不安乐、众多人的无义利、无利益、痛苦——对天与人皆然。比丘们,如果你们在内在或外在看到这样的诤论根本,比丘们,你们应当努力断除那恶的诤论根本。比丘们,如果你们在内在或外在没有看到这样的诤论根本,比丘们,你们应当修行使那恶的诤论根本在未来不再流入。如此,那恶的诤论根本得以断除。如此,那恶的诤论根本在未来不再流入。
比丘们,这就是六种诤论的根本。"
第六(经终)。
37 六支布施经
第七
有一次,世尊住在舍卫城祇树给孤独园。那时,竹篱村的优婆夷难陀母,正在以舍利弗和目犍连为上首的比丘僧团中,设立具足六支的供养。
世尊以清净超越人间的天眼,看到了竹篱村的优婆夷难陀母在以舍利弗和目犍连为上首的比丘僧团中设立具足六支的供养。看到后,世尊对比丘们说:"比丘们,竹篱村的优婆夷难陀母,正在以舍利弗和目犍连为上首的比丘僧团中,设立具足六支的供养。"
"比丘们,怎样才是具足六支的供养呢?比丘们,在此,施者有三支,受者有三支。
施者的三支是什么呢?比丘们,在此,施者在布施之前心生欢喜,在布施时令心净信,在布施之后感到满足。这就是施者的三支。
受者的三支是什么呢?比丘们,在此,受者们已离贪欲或者正在修行调伏贪欲,已离瞋恚或者正在修行调伏瞋恚,已离愚痴或者正在修行调伏愚痴。这就是受者的三支。如此,施者有三支,受者有三支。比丘们,这就是具足六支的供养。
比丘们,对于这样具足六支的供养,不容易衡量其功德的量——'这是如此多的福德之流、善之流、乐之食粮、属天的、乐果报的、导向天界的,会导向可爱的、可喜的、可意的、有利益的、安乐的'。实际上,只能算作是不可计数的、不可量度的大福德聚。
比丘们,犹如大海中不容易衡量水的量——'有这么多阿拉卡(容量单位)的水'或者'有这么多百阿拉卡的水'或者'有这么多千阿拉卡的水'或者'有这么多十万阿拉卡的水'。实际上,只能算作是不可计数的、不可量度的大水聚。比丘们,同样地,对于这样具足六支的供养,不容易衡量其功德的量——'这是如此多的福德之流、善之流、乐之食粮、属天的、乐果报的、导向天界的,会导向可爱的、可喜的、可意的、有利益的、安乐的'。实际上,只能算作是不可计数的、不可量度的大福德聚。"
(偈颂:)
"布施之前心欢喜,布施之时令心净,
布施之后感满足,此是供养之圆满。
已离贪欲离瞋恚,已离愚痴无漏者,
此为供养之良田,自制修行梵行者。
自己亲手洗沐已,以己双手而布施,
于己于他此供养,果报广大而丰厚。
如此祭祀有智者,有信解脱心之人,
投生无恼安乐界,智者得生于彼处。"
第七(经终)。
38 自作经
第八
那时,有一位婆罗门来到世尊之处;到了之后,与世尊互相问候。交换了愉快的、值得记忆的问候语之后,坐在一旁。坐在一旁的那位婆罗门对世尊说了这样的话:"尊者乔达摩,我是这样主张、这样见解的:'没有自作,没有他作。'"
"婆罗门,像你这样主张、这样见解的人,我既未曾见过,也未曾听闻过。一个人怎么能够自己前行、自己后退,却说出'没有自作,没有他作'这样的话呢!"
"婆罗门,你怎么认为呢,有精进界吗?""是的,尊者。""当有精进界时,精进的众生被觉知到吗?""是的,尊者。""婆罗门,凡是当有精进界时,精进的众生被觉知到,这就是众生的自作,这就是他作。"
"婆罗门,你怎么认为呢,有出离界吗?……(中略)……有勇猛界吗?……有坚强界吗?……有坚持界吗?……有努力界吗?""是的,尊者。""当有努力界时,努力的众生被觉知到吗?""是的,尊者。""婆罗门,凡是当有努力界时,努力的众生被觉知到,这就是众生的自作,这就是他作。"
"婆罗门,像你这样主张、这样见解的人,我既未曾见过,也未曾听闻过。一个人怎么能够自己前行、自己后退,却说出'没有自作,没有他作'这样的话呢!"
"尊者乔达摩,太殊胜了!……(中略)……从今日起,请接受我为终身归依的在家信众!"
第八(经终)。
巴利语原版经文
AN.6.35/ 5. Vijjābhāgiyasuttaṃ
35. “Chayime bhikkhave, dhammā vijjābhāgiyā. Katame cha? Aniccasaññā, anicce dukkhasaññā, dukkhe anattasaññā, pahānasaññā, virāgasaññā, nirodhasaññā– ime kho, bhikkhave, cha dhammā vijjābhāgiyā”ti. Pañcamaṃ.
AN.6.36/ 6. Vivādamūlasuttaṃ
36. “Chayimāni, bhikkhave, vivādamūlāni. Katamāni cha? Idha, bhikkhave, bhikkhu kodhano hoti upanāhī. Yo so, bhikkhave, bhikkhu kodhano hoti upanāhī so sattharipi agāravo viharati appatisso, dhammepi agāravo viharati appatisso, saṅghepi agāravo viharati appatisso, sikkhāyapi na paripūrakārī hoti. Yo so, bhikkhave, bhikkhu satthari agāravo viharati appatisso, dhamme agāravo viharati appatisso, saṅghe agāravo viharati appatisso, sikkhāya na paripūrakārī so saṅghe vivādaṃ janeti, yo hoti vivādo bahujanāhitāya bahujanāsukhāya bahuno janassa anatthāya ahitāya dukkhāya devamanussānaṃ. Evarūpaṃ ce tumhe, bhikkhave, vivādamūlaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā samanupasseyyātha. Tatra tumhe, bhikkhave, tasseva pāpakassa vivādamūlassa pahānāya vāyameyyātha. Evarūpaṃ ce tumhe, bhikkhave, vivādamūlaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā na samanupasseyyātha, tatra tumhe, bhikkhave, tasseva pāpakassa vivādamūlassa āyatiṃ anavassavāya paṭipajjeyyātha. Evametassa pāpakassa vivādamūlassa pahānaṃ hoti. Evametassa pāpakassa vivādamūlassa āyatiṃ anavassavo hoti.
“Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu makkhī hoti paḷāsī …pe… issukī hoti maccharī… saṭho hoti māyāvī… pāpiccho hoti micchādiṭṭhi… sandiṭṭhiparāmāsī hoti ādhānaggāhī duppaṭinissaggī. Yo so, bhikkhave, bhikkhu sandiṭṭhiparāmāsī hoti ādhānaggāhī duppaṭinissaggī, so sattharipi agāravo viharati appatisso, dhammepi agāravo viharati appatisso, saṅghepi agāravo viharati appatisso, sikkhāyapi na paripūrakārī hoti. Yo so, bhikkhave, bhikkhu satthari agāravo viharati appatisso, dhamme …pe… saṅghe agāravo viharati appatisso, sikkhāya na paripūrakārī, so saṅghe vivādaṃ janeti, yo hoti vivādo bahujanāhitāya bahujanāsukhāya bahuno janassa anatthāya ahitāya dukkhāya devamanussānaṃ. Evarūpaṃ ce tumhe, bhikkhave, vivādamūlaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā samanupasseyyātha. Tatra tumhe, bhikkhave, tasseva pāpakassa vivādamūlassa pahānāya vāyameyyātha. Evarūpaṃ ce tumhe, bhikkhave, vivādamūlaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā na samanupasseyyātha. Tatra tumhe, bhikkhave, tasseva pāpakassa vivādamūlassa āyatiṃ anavassavāya paṭipajjeyyātha. Evametassa pāpakassa vivādamūlassa pahānaṃ hoti. Evametassa pāpakassa vivādamūlassa āyatiṃ anavassavo hoti. Imāni kho, bhikkhave, cha vivādamūlānī”ti. Chaṭṭhaṃ.
AN.6.37/ 7. Chaḷaṅgadānasuttaṃ
37. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena veḷukaṇḍakī nandamātā upāsikā sāriputtamoggallānappamukhe bhikkhusaṅghe chaḷaṅgasamannāgataṃ dakkhiṇaṃ patiṭṭhāpeti. Addasā kho bhagavā dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena veḷukaṇḍakiṃ nandamātaraṃ upāsikaṃ sāriputtamoggallānappamukhe bhikkhusaṅghe chaḷaṅgasamannāgataṃ dakkhiṇaṃ patiṭṭhāpentiṃ. Disvā bhikkhū āmantesi– “esā, bhikkhave, veḷukaṇḍakī nandamātā upāsikā sāriputtamoggallānappamukhe bhikkhusaṅghe chaḷaṅgasamannāgataṃ dakkhiṇaṃ patiṭṭhāpeti”.
“Kathañca, bhikkhave, chaḷaṅgasamannāgatā dakkhiṇā hoti? Idha, bhikkhave dāyakassa tīṇaṅgāni honti, paṭiggāhakānaṃ tīṇaṅgāni. Katamāni dāyakassa tīṇaṅgāni? Idha, bhikkhave, dāyako pubbeva dānā sumano hoti, dadaṃ cittaṃ pasādeti, datvā attamano hoti. Imāni dāyakassa tīṇaṅgāni.
“Katamāni paṭiggāhakānaṃ tīṇaṅgāni? Idha, bhikkhave, paṭiggāhakā vītarāgā vā honti rāgavinayāya vā paṭipannā, vītadosā vā honti dosavinayāya vā paṭipannā, vītamohā vā honti mohavinayāya vā paṭipannā. Imāni paṭiggāhakānaṃ tīṇaṅgāni. Iti dāyakassa tīṇaṅgāni, paṭiggāhakānaṃ tīṇaṅgāni. Evaṃ kho, bhikkhave, chaḷaṅgasamannāgatā dakkhiṇā hoti.
“Evaṃ chaḷaṅgasamannāgatāya, bhikkhave, dakkhiṇāya na sukaraṃ puññassa pamāṇaṃ gahetuṃ– ‘ettako puññābhisando kusalābhisando sukhassāhāro sovaggiko sukhavipāko saggasaṃvattaniko iṭṭhāya kantāya manāpāya hitāya sukhāya saṃvattatī’ti. Atha kho asaṅkhyeyyo appameyyo mahāpuññakkhandhotveva saṅkhaṃ gacchati.
“Seyyathāpi, bhikkhave, mahāsamudde na sukaraṃ udakassa pamāṇaṃ gahetuṃ– ‘ettakāni udakāḷhakānīti vā ettakāni udakāḷhakasatānīti vā ettakāni udakāḷhakasahassānīti vā ettakāni udakāḷhakasatasahassānī’ti vā. Atha kho asaṅkhyeyyo appameyyo mahā-udakakkhandhotveva saṅkhaṃ gacchati. Evamevaṃ kho, bhikkhave, evaṃ chaḷaṅgasamannāgatāya dakkhiṇāya na sukaraṃ puññassa pamāṇaṃ gahetuṃ– ‘ettako puññābhisando kusalābhisando sukhassāhāro sovaggiko sukhavipāko saggasaṃvattaniko iṭṭhāya kantāya manāpāya hitāya sukhāya saṃvattatī’ti. Atha kho asaṅkhyeyyo appameyyo mahāpuññakkhandhotveva saṅkhaṃ gacchatī”ti.
“Pubbeva dānā sumano, dadaṃ cittaṃ pasādaye;
Datvā attamano hoti, esā yaññassa sampadā.
“Vītarāgā vītadosā, vītamohā anāsavā;
Khettaṃ yaññassa sampannaṃ, saññatā brahmacārayo.
“Sayaṃ ācamayitvāna, datvā sakehi pāṇibhi;
Attano parato ceso, yañño hoti mahapphalo.
“Evaṃ yajitvā medhāvī, saddho muttena cetasā;
Abyāpajjaṃ sukhaṃ lokaṃ, paṇḍito upapajjatī”ti. Sattamaṃ.
AN.6.38/ 8. Attakārīsuttaṃ
38. Atha kho aññataro brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho so brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca– “ahañhi, bho gotama, evaṃvādī evaṃdiṭṭhi– ‘natthi attakāro, natthi parakāro’”ti. “Māhaṃ, brāhmaṇa, evaṃvādiṃ evaṃdiṭṭhiṃ addasaṃ vā assosiṃ vā. Kathañhi nāma sayaṃ abhikkamanto, sayaṃ paṭikkamanto evaṃ vakkhati– ‘natthi attakāro, natthi parakāro’”ti!
“Taṃ kiṃ maññasi, brāhmaṇa, atthi ārabbhadhātū”ti? “Evaṃ, bho”. “Ārabbhadhātuyā sati ārabbhavanto sattā paññāyantī”ti? “Evaṃ, bho”. “Yaṃ kho, brāhmaṇa, ārabbhadhātuyā sati ārabbhavanto sattā paññāyanti, ayaṃ sattānaṃ attakāro ayaṃ parakāro”.
“Taṃ kiṃ maññasi, brāhmaṇa, atthi nikkamadhātu …pe… atthi parakkamadhātu… atthi thāmadhātu… atthi ṭhitidhātu… atthi upakkamadhātū”ti? “Evaṃ, bho”. “Upakkamadhātuyā sati upakkamavanto sattā paññāyantī”ti? “Evaṃ, bho”. “Yaṃ kho, brāhmaṇa, upakkamadhātuyā sati upakkamavanto sattā paññāyanti, ayaṃ sattānaṃ attakāro ayaṃ parakāro”.
“Māhaṃ, brāhmaṇa, evaṃvādiṃ evaṃdiṭṭhiṃ addasaṃ vā assosiṃ vā. Kathañhi nāma sayaṃ abhikkamanto sayaṃ paṭikkamanto evaṃ vakkhati– ‘natthi attakāro natthi parakāro’”ti.
“Abhikkantaṃ, bho gotama …pe… ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gatan”ti! Aṭṭhamaṃ.