相应部22相应137经到150经 无常经,第二无常经,第三无常经,苦经,第二苦经,第三苦经,无我经,第二无我经,第三无我经,多厌离经,无常随观经,苦随观经,无我随观经,内在经
137 无常经
舍卫城因缘。"诸比丘,凡是无常的,你们应当断除对它的欲求。诸比丘,什么是无常的?诸比丘,色是无常的,你们应当断除对它的欲求。受是无常的(中略)想...行...识是无常的,你们应当断除对它的欲求。诸比丘,凡是无常的,你们应当断除对它的欲求。"第二。
138 第二无常经
舍卫城因缘。"诸比丘,凡是无常的,你们应当断除对它的贪欲。诸比丘,什么是无常的?诸比丘,色是无常的,你们应当断除对它的贪欲。受是无常的...想...行...识是无常的,你们应当断除对它的贪欲。诸比丘,凡是无常的,你们应当断除对它的贪欲。"第三。
139 第三无常经
舍卫城因缘。"诸比丘,凡是无常的,你们应当断除对它的欲贪。诸比丘,什么是无常的?诸比丘,色是无常的,你们应当断除对它的欲贪。受是无常的...想...行...识是无常的,你们应当断除对它的欲贪。诸比丘,凡是无常的,你们应当断除对它的欲贪。"第四。
140 苦经
舍卫城因缘。"诸比丘,凡是苦的,你们应当断除对它的欲求(中略)诸比丘,凡是苦的,你们应当断除对它的欲求。"第五。
141 第二苦经
舍卫城因缘。"诸比丘,凡是苦的,你们应当断除对它的贪欲(中略)诸比丘,凡是苦的,你们应当断除对它的贪欲。"第六。
142 第三苦经
舍卫城因缘。"诸比丘,凡是苦的,你们应当断除对它的欲贪(中略)诸比丘,凡是苦的,你们应当断除对它的欲贪。"第七。
143 无我经
舍卫城因缘。"诸比丘,凡是无我的,你们应当断除对它的欲求。诸比丘,什么是无我的?诸比丘,色是无我的,你们应当断除对它的欲求。受是无我的...想...行...识是无我的,你们应当断除对它的欲求。诸比丘,凡是无我的,你们应当断除对它的欲求。"第八。
144 第二无我经
舍卫城因缘。"诸比丘,凡是无我的,你们应当断除对它的贪欲。诸比丘,什么是无我的?诸比丘,色是无我的,你们应当断除对它的贪欲。受是无我的...想...行...识是无我的,你们应当断除对它的贪欲。诸比丘,凡是无我的,你们应当断除对它的贪欲。"第九。
145 第三无我经
舍卫城因缘。"诸比丘,凡是无我的,你们应当断除对它的欲贪。诸比丘,什么是无我的?诸比丘,色是无我的,你们应当断除对它的欲贪。受是无我的...想...行...识是无我的,你们应当断除对它的欲贪。诸比丘,凡是无我的,你们应当断除对它的欲贪。"第十。
146 多厌离经
舍卫城因缘。"诸比丘,对于以信心出家的善男子,这是随法——应当多住于厌离色。应当多住于厌离受(中略)想...行...识。他多住于厌离色、厌离受、厌离想、厌离行、厌离识,他彻知色,彻知受、想、行、识。他彻知色、彻知受、彻知想、彻知行、彻知识,解脱于色,解脱于受,解脱于想,解脱于行,解脱于识,解脱于生、老、死、忧、悲、苦、忧恼、恼害;我说他'解脱于苦'。"第十一。
147 无常随观经
舍卫城因缘。"诸比丘,对于以信心出家的善男子,这是随法——应当住于随观色无常。应当住于随观受...想...行...识无常(中略)我说他'解脱于苦'。"第十二。
148 苦随观经
舍卫城因缘。"诸比丘,对于以信心出家的善男子,这是随法——应当住于随观色苦。应当住于随观受...想...行...识苦(中略)我说他'解脱于苦'。"第十三。
149 无我随观经
舍卫城因缘。"诸比丘,对于以信心出家的善男子,这是随法——应当住于随观色无我。应当住于随观受...想...行...识无我。他住于随观色无我,住于随观受...想...行...识无我,彻知色,彻知受(中略)想...行...识。他彻知色、彻知受、彻知想、彻知行、彻知识,解脱于色,解脱于受,解脱于想,解脱于行,解脱于识,解脱于生、老、死、忧、悲、苦、忧恼、恼害;我说他'解脱于苦'。"第十四。
灼热的灰烬品第十四。
其摘要:
灼热的灰烬与三无常,苦的另外三,
无我说三,善男子的两对。
15. 见品
150 内在经
舍卫城因缘。"诸比丘,什么存在时,依止什么而内在的乐与苦生起?"
"尊者,我们的法以世尊为根本(中略)"
"诸比丘,色存在时,依止色而内在的乐与苦生起。受存在时(中略)想存在时...行存在时...识存在时,依止识而内在的乐与苦生起。诸比丘,你们认为如何?色是常还是无常?"
"是无常的,尊者。"
"无常者是苦还是乐?"
"是苦的,尊者。"
"对于无常、苦、变异法,不依止它而内在的乐与苦会生起吗?"
"不会,尊者。"
"受(中略)想...行...识是常还是无常?"
"是无常的,尊者。"
"无常者是苦还是乐?"
"是苦的,尊者。"
"对于无常、苦、变异法,不依止它而内在的乐与苦会生起吗?"
"不会,尊者。"
"如是观察(中略)了知'不再有轮回'"。第一。
巴利语原版经文
SN.22.137/(2). Aniccasuttaṃ
137. Sāvatthinidānaṃ. “Yaṃ, bhikkhave, aniccaṃ; tatra vo chando pahātabbo. Kiñca, bhikkhave, aniccaṃ? Rūpaṃ bhikkhave, aniccaṃ; tatra vo chando pahātabbo. Vedanā aniccā …pe… saññā… saṅkhārā… viññāṇaṃ aniccaṃ; tatra vo chando pahātabbo. Yaṃ, bhikkhave, aniccaṃ; tatra vo chando pahātabbo”ti. Dutiyaṃ.
SN.22.138/(3). Dutiya-aniccasuttaṃ
138. Sāvatthinidānaṃ “Yaṃ, bhikkhave, aniccaṃ; tatra vo rāgo pahātabbo. Kiñca, bhikkhave, aniccaṃ? Rūpaṃ, bhikkhave, aniccaṃ; tatra vo rāgo pahātabbo. Vedanā aniccā… saññā… saṅkhārā… viññāṇaṃ aniccaṃ; tatra vo rāgo pahātabbo. Yaṃ, bhikkhave, aniccaṃ; tatra vo rāgo pahātabbo”ti. Tatiyaṃ.
SN.22.139/(4). Tatiya-aniccasuttaṃ
139. Sāvatthinidānaṃ. “Yaṃ, bhikkhave, aniccaṃ; tatra vo chandarāgo pahātabbo Kiñca, bhikkhave, aniccaṃ? Rūpaṃ, bhikkhave, aniccaṃ, tatra vo chandarāgo pahātabbo. Vedanā aniccā… saññā… saṅkhārā… viññāṇaṃ aniccaṃ; tatra vo chandarāgo pahātabbo. Yaṃ, bhikkhave, aniccaṃ; tatra vo chandarāgo pahātabbo”ti. Catutthaṃ.
SN.22.140/(5). Dukkhasuttaṃ
140. Sāvatthinidānaṃ. “Yaṃ, bhikkhave, dukkhaṃ; tatra vo chando pahātabbo …pe… yaṃ, bhikkhave, dukkhaṃ; tatra vo chando pahātabbo”ti. Pañcamaṃ.
SN.22.141/(6). Dutiyadukkhasuttaṃ
141. Sāvatthinidānaṃ. “Yaṃ, bhikkhave, dukkhaṃ; tatra vo rāgo pahātabbo …pe… yaṃ, bhikkhave, dukkhaṃ; tatra vo rāgo pahātabbo”ti. Chaṭṭhaṃ.
SN.22.142/(7). Tatiyadukkhasuttaṃ
142. Sāvatthinidānaṃ. “Yaṃ, bhikkhave, dukkhaṃ; tatra vo chandarāgo pahātabbo …pe… yaṃ, bhikkhave, dukkhaṃ; tatra vo chandarāgo pahātabbo”ti. Sattamaṃ.
SN.22.143/(8). Anattasuttaṃ
143. Sāvatthinidānaṃ “Yo, bhikkhave, anattā; tatra vo chando pahātabbo. Ko ca, bhikkhave, anattā? Rūpaṃ, bhikkhave, anattā; tatra vo chando pahātabbo. Vedanā anattā… saññā… saṅkhārā… viññāṇaṃ anattā; tatra vo chando pahātabbo. Yo, bhikkhave, anattā; tatra vo chando pahātabbo”ti. Aṭṭhamaṃ.
SN.22.144/(9). Dutiya-anattasuttaṃ
144. Sāvatthinidānaṃ “Yo, bhikkhave, anattā; tatra vo rāgo pahātabbo Ko ca, bhikkhave, anattā? Rūpaṃ, bhikkhave, anattā; tatra vo rāgo pahātabbo. Vedanā anattā… saññā… saṅkhārā… viññāṇaṃ anattā; tatra vo rāgo pahātabbo. Yo, bhikkhave, anattā; tatra vo rāgo pahātabbo”ti. Navamaṃ.
SN.22.145/(10). Tatiya-anattasuttaṃ
145. Sāvatthinidānaṃ. “Yo, bhikkhave, anattā; tatra vo chandarāgo pahātabbo. Ko ca, bhikkhave, anattā? Rūpaṃ, bhikkhave, anattā; tatra vo chandarāgo pahātabbo. Vedanā anattā… saññā… saṅkhārā… viññāṇaṃ anattā; tatra vo chandarāgo pahātabbo. Yo bhikkhave, anattā; tatra vo chandarāgo pahātabbo”ti. Dasamaṃ.
SN.22.146/(11). Nibbidābahulasuttaṃ
146. Sāvatthinidānaṃ. “Saddhāpabbajitassa, bhikkhave, kulaputtassa ayamanudhammo hoti– yaṃ rūpe nibbidābahulo vihareyya. Vedanāya …pe… saññāya… saṅkhāresu… viññāṇe nibbidābahulo vihareyya. Yo rūpe nibbidābahulo viharanto, vedanāya… saññāya… saṅkhāresu… viññāṇe nibbidābahulo viharanto rūpaṃ parijānāti, vedanaṃ… saññaṃ… saṅkhāre… viññāṇaṃ parijānāti; so rūpaṃ parijānaṃ vedanaṃ parijānaṃ saññaṃ parijānaṃ saṅkhāre parijānaṃ viññāṇaṃ parijānaṃ parimuccati rūpamhā, parimuccati vedanāya, parimuccati saññāya, parimuccati saṅkhārehi, parimuccati viññāṇamhā, parimuccati jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi; ‘parimuccati dukkhasmā’ti vadāmī”ti. Ekādasamaṃ.
SN.22.147/(12). Aniccānupassīsuttaṃ
147. Sāvatthinidānaṃ. “Saddhāpabbajitassa, bhikkhave, kulaputtassa ayamanudhammo hoti– yaṃ rūpe aniccānupassī vihareyya. Vedanāya… saññāya… saṅkhāresu… viññāṇe aniccānupassī vihareyya …pe… ‘parimuccati dukkhasmā’ti vadāmī”ti. Dvādasamaṃ.
SN.22.148/(13). Dukkhānupassīsuttaṃ
148. Sāvatthinidānaṃ “Saddhāpabbajitassa, bhikkhave, kulaputtassa ayamanudhammo hoti– yaṃ rūpe dukkhānupassī vihareyya. Vedanāya… saññāya… saṅkhāresu… viññāṇe dukkhānupassī vihareyya …pe… ‘parimuccati dukkhasmā’ti vadāmī”ti. Terasamaṃ.
SN.22.149/(14). Anattānupassīsuttaṃ
149. Sāvatthinidānaṃ “Saddhāpabbajitassa, bhikkhave, kulaputtassa ayamanudhammo hoti– yaṃ rūpe anattānupassī vihareyya. Vedanāya… saññāya… saṅkhāresu… viññāṇe anattānupassī vihareyya. (so rūpe) anattānupassī viharanto, vedanāya… saññāya… saṅkhāresu… viññāṇe anattānupassī viharanto rūpaṃ parijānāti, vedanaṃ …pe… saññaṃ… saṅkhāre… viññāṇaṃ parijānāti. So rūpaṃ parijānaṃ vedanaṃ parijānaṃ saññaṃ parijānaṃ saṅkhāre parijānaṃ viññāṇaṃ parijānaṃ parimuccati rūpamhā, parimuccati vedanāya, parimuccati saññāya, parimuccati saṅkhārehi, parimuccati viññāṇamhā parimuccati jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi; ‘parimuccati dukkhasmā’ti vadāmī”ti. Cuddasamaṃ.
Kukkuḷavaggo cuddasamo.
Tassuddānaṃ–
Kukkuḷā tayo aniccena, dukkhena apare tayo;
Anattena tayo vuttā, kulaputtena dve dukāti.
15. Diṭṭhivaggo
SN.22.150/(1). Ajjhattasuttaṃ
150. Sāvatthinidānaṃ “Kismiṃ nu kho, bhikkhave, sati, kiṃ upādāya uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhan”ti? Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā …pe… “rūpe kho, bhikkhave, sati rūpaṃ upādāya uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ. Vedanāya sati …pe… saññāya sati… saṅkhāresu sati… viññāṇe sati viññāṇaṃ upādāya uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, rūpaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā”ti? “Aniccaṃ, bhante”. “Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā”ti? “Dukkhaṃ, bhante”. “Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, api nu taṃ anupādāya uppajjeyya ajjhattaṃ sukhadukkhan”ti? “No hetaṃ, bhante”. “Vedanā …pe… saññā… saṅkhārā… viññāṇaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā”ti? “Aniccaṃ, bhante”. “Yaṃ panāniccaṃ, dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā”ti? “Dukkhaṃ, bhante”. “Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, api nu taṃ anupādāya uppajjeyya ajjhattaṃ sukhadukkhan”ti? “No hetaṃ, bhante”. “Evaṃ passaṃ …pe… nāparaṃ itthattāyāti pajānātī”ti. Paṭhamaṃ.