第一千四百一十六章 ,负债经,摩诃纯陀经 增支部6集45经到46经
45 负债经
第四十五经
(佛陀说:)
"比丘们,贫穷是世间欲乐受用者的苦吗?"
"是的,世尊。"
"比丘们,那个贫穷的、没有财产的、没有资财的人去借债,这借债也是世间欲乐受用者的苦吗?"
"是的,世尊。"
"比丘们,那个贫穷的、没有财产的、没有资财的人借了债之后,承诺支付利息,这利息也是世间欲乐受用者的苦吗?"
"是的,世尊。"
"比丘们,那个贫穷的、没有财产的、没有资财的人承诺了利息之后,到期不偿还利息,(债主)就催促他;这催促也是世间欲乐受用者的苦吗?"
"是的,世尊。"
"比丘们,那个贫穷的、没有财产的、没有资财的人被催促了仍不偿还,(债主)就跟踪追讨他;这跟踪追讨也是世间欲乐受用者的苦吗?"
"是的,世尊。"
"比丘们,那个贫穷的、没有财产的、没有资财的人被跟踪追讨了仍不偿还,(债主)就捆绑他;这捆绑也是世间欲乐受用者的苦吗?"
"是的,世尊。"
"比丘们,如此,贫穷是世间欲乐受用者的苦,借债也是世间欲乐受用者的苦,利息也是世间欲乐受用者的苦,催促也是世间欲乐受用者的苦,跟踪追讨也是世间欲乐受用者的苦,捆绑也是世间欲乐受用者的苦。
同样地,比丘们,任何人对善法没有信心,对善法没有惭,对善法没有愧,对善法没有精进,对善法没有智慧——比丘们,这个人在圣者的律中被称为贫穷的、没有财产的、没有资财的人。"
"比丘们,那个贫穷的、没有财产的、没有资财的人,在对善法没有信心、对善法没有惭、对善法没有愧、对善法没有精进、对善法没有智慧的情况下,以身行恶行,以语行恶行,以意行恶行。这个,我说是他的借债。"
"他为了隐藏身恶行的缘故,生起恶愿。他希望'不要让人知道我',他思惟'不要让人知道我',他说出'不要让人知道我'的话,他以身努力'不要让人知道我'。
他为了隐藏语恶行的缘故……(中略)……他为了隐藏意恶行的缘故……(中略)……他以身努力'不要让人知道我'。这个,我说是他的利息。"
"那些善良的同梵行者们这样说他:'这位尊者是如此行事的、如此品行的。'这个,我说是他的被催促。"
"当他去到森林中,或去到树下,或去到空屋中时,伴随着追悔的恶不善寻思现起。这个,我说是他的被跟踪追讨。"
"比丘们,那个贫穷的、没有财产的、没有资财的人,以身行了恶行,以语行了恶行,以意行了恶行之后,身坏命终后,被系缚在地狱的牢狱中,或者被系缚在畜生道的牢狱中。
比丘们,我不见有任何其他的牢狱如此残酷、如此痛苦、如此障碍无上离轭安稳的证得,如同这地狱的牢狱或畜生道的牢狱一样。"
(偈颂:)
"贫穷世间苦,借债亦如是;
贫者借债后,受用而受苦。
然后被追讨,亦遭受捆绑;
此捆绑是苦,对渴求欲乐者而言。
同样在圣律中,若人无信心;
无惭亦无愧,造作诸恶业。
以身行恶行,以语行恶行;
以意行恶行,希望'莫人知'。
他以身蹑行,以语及以意;
增长诸恶业,于处处再再。
此恶业愚者,自知己恶行;
如贫者借债,受用而受苦。
然后追逐他,心中苦寻思;
无论在村落,或者在林野,凡有追悔者。
此恶业愚者,自知己恶行;
投生于某趣(畜生道),或在地狱中被系缚。
此牢狱是苦,智者从中解脱;
以如法所得之财,布施而令心欢喜。
两方面皆获利益,有信心的在家人;
为现世利益安乐,亦为来世之安乐。
如此对在家人而言,施舍增长其功德。
同样在圣律中,若人信心已建立;
有惭亦有愧,有慧且持戒。
此人在圣律中,被称为'安乐而活者';
获得无物质之乐,安住于舍心。
舍弃五盖已,常常精进勤修;
成就诸禅那,专一、明智而正念。
如此如实知已,一切结的灭尽时;
于一切处无执取,心正确地解脱。
当他正确解脱后,如此坚定者生起智慧:
'我的解脱不可动摇'——于有之结灭尽时。
这是最高之智慧,这是无上之安乐;
无忧、无染、安稳,这是最上的无债。"
第三经终。
46 摩诃纯陀经
第四十六经
如是我闻。一时,尊者摩诃纯陀住在支提国的自生城。在那里,尊者摩诃纯陀对比丘们说:
"朋友们,比丘们!"
"朋友。"那些比丘们回应尊者摩诃纯陀。
尊者摩诃纯陀如此说道:
"朋友们,这里,致力于教法的比丘们(法行比丘)贬低修禅的比丘们(禅修比丘),说:'这些人说"我们是禅修者,我们是禅修者",他们禅修、他们沉思、他们冥想、他们潜想。他们在禅修什么?他们为何禅修?他们怎样禅修?'
在此,致力于教法的比丘们不欢喜,修禅的比丘们也不欢喜,他们也不是为了多数人的利益、为了多数人的快乐、为了众人的利益、福利和快乐、为了天与人的利益和快乐而行的。"
"朋友们,另一方面,这里,修禅的比丘们贬低致力于教法的比丘们,说:'这些人说"我们是法行者,我们是法行者",他们掉举、高慢、轻浮、多嘴、言语散乱、失念、不正知、不得定、心散乱、诸根放逸。他们在修什么法?他们为何修法?他们怎样修法?'
在此,修禅的比丘们不欢喜,致力于教法的比丘们也不欢喜,他们也不是为了多数人的利益、为了多数人的快乐、为了众人的利益、福利和快乐、为了天与人的利益和快乐而行的。"
"朋友们,又,这里,致力于教法的比丘们只赞叹致力于教法的比丘们,而不赞叹修禅的比丘们。在此,致力于教法的比丘们不欢喜,修禅的比丘们也不欢喜,他们也不是为了多数人的利益、为了多数人的快乐、为了众人的利益、福利和快乐、为了天与人的利益和快乐而行的。"
"朋友们,又,这里,修禅的比丘们只赞叹修禅的比丘们,而不赞叹致力于教法的比丘们。在此,修禅的比丘们不欢喜,致力于教法的比丘们也不欢喜,他们也不是为了多数人的利益、为了多数人的快乐、为了众人的利益、福利和快乐、为了天与人的利益和快乐而行的。"
"因此,朋友们,应当这样学习:'我们身为致力于教法者,应当赞叹修禅的比丘们。'朋友们,应当这样学习。为什么呢?朋友们,因为这些人是不可思议的、世间稀有的,他们以身触证不死界(涅槃)而住。"
"因此,朋友们,也应当这样学习:'我们身为修禅者,应当赞叹致力于教法的比丘们。'朋友们,应当这样学习。为什么呢?朋友们,因为这些人是不可思议的、世间稀有的,他们以智慧洞察深奥的义句。"
第四经终。
巴利语原版经文
AN.6.45/ 3. Iṇasuttaṃ
45. “Dāliddiyaṃ, bhikkhave, dukkhaṃ lokasmiṃ kāmabhogino”ti? “Evaṃ, bhante”. “Yampi, bhikkhave, daliddo assako anāḷhiko iṇaṃ ādiyati, iṇādānampi, bhikkhave, dukkhaṃ lokasmiṃ kāmabhogino”ti? “Evaṃ, bhante”. “Yampi, bhikkhave, daliddo assako anāḷhiko iṇaṃ ādiyitvā vaḍḍhiṃ paṭissuṇāti, vaḍḍhipi, bhikkhave, dukkhā lokasmiṃ kāmabhogino”ti? “Evaṃ, bhante”. “Yampi, bhikkhave, daliddo assako anāḷhiko vaḍḍhiṃ paṭissuṇitvā kālābhataṃ vaḍḍhiṃ na deti, codentipi naṃ; codanāpi, bhikkhave, dukkhā lokasmiṃ kāmabhogino”ti? “Evaṃ, bhante”. “Yampi, bhikkhave, daliddo assako anāḷhiko codiyamāno na deti, anucarantipi naṃ; anucariyāpi, bhikkhave, dukkhā lokasmiṃ kāmabhogino”ti? “Evaṃ, bhante”. “Yampi, bhikkhave, daliddo assako anāḷhiko anucariyamāno na deti, bandhantipi naṃ; bandhanampi, bhikkhave, dukkhaṃ lokasmiṃ kāmabhogino”ti? “Evaṃ, bhante”.
“Iti kho, bhikkhave, dāliddiyampi dukkhaṃ lokasmiṃ kāmabhogino, iṇādānampi dukkhaṃ lokasmiṃ kāmabhogino, vaḍḍhipi dukkhā lokasmiṃ kāmabhogino, codanāpi dukkhā lokasmiṃ kāmabhogino, anucariyāpi dukkhā lokasmiṃ kāmabhogino, bandhanampi dukkhaṃ lokasmiṃ kāmabhogino; evamevaṃ kho, bhikkhave yassa kassaci saddhā natthi kusalesu dhammesu, hirī natthi kusalesu dhammesu, ottappaṃ natthi kusalesu dhammesu, vīriyaṃ natthi kusalesu dhammesu, paññā natthi kusalesu dhammesu– ayaṃ vuccati, bhikkhave, ariyassa vinaye daliddo assako anāḷhiko.
“Sa kho so, bhikkhave, daliddo assako anāḷhiko saddhāya asati kusalesu dhammesu, hiriyā asati kusalesu dhammesu, ottappe asati kusalesu dhammesu, vīriye asati kusalesu dhammesu, paññāya asati kusalesu dhammesu, kāyena duccaritaṃ carati, vācāya duccaritaṃ carati, manasā duccaritaṃ carati. Idamassa iṇādānasmiṃ vadāmi.
“So tassa kāyaduccaritassa paṭicchādanahetu pāpikaṃ icchaṃ paṇidahati. ‘Mā maṃ jaññū’ti icchati, ‘mā maṃ jaññū’ti saṅkappati ‘mā maṃ jaññū’ti vācaṃ bhāsati, ‘mā maṃ jaññū’ti kāyena parakkamati. So tassa vacīduccaritassa paṭicchādanahetu …pe… so tassa manoduccaritassa paṭicchādanahetu …pe… ‘mā maṃ jaññū’ti kāyena parakkamati. Idamassa vaḍḍhiyā vadāmi.
“Tamenaṃ pesalā sabrahmacārī evamāhaṃsu– ‘ayañca so āyasmā evaṃkārī evaṃsamācāro’ti. Idamassa codanāya vadāmi.
“Tamenaṃ araññagataṃ vā rukkhamūlagataṃ vā suññāgāragataṃ vā vippaṭisārasahagatā pāpakā akusalavitakkā samudācaranti. Idamassa anucariyāya vadāmi.
“Sa kho so, bhikkhave, daliddo assako anāḷhiko kāyena duccaritaṃ caritvā vācāya duccaritaṃ caritvā manasā duccaritaṃ caritvā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā nirayabandhane vā bajjhati tiracchānayonibandhane vā. Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekabandhanampi samanupassāmi evaṃdāruṇaṃ evaṃkaṭukaṃ evaṃ-antarāyakaraṃ anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya, yathayidaṃ, bhikkhave, nirayabandhanaṃ vā tiracchānayonibandhanaṃ vā”ti.
“Dāliddiyaṃ dukkhaṃ loke, iṇādānañca vuccati;
Daliddo iṇamādāya, bhuñjamāno vihaññati.
“Tato anucaranti naṃ, bandhanampi nigacchati;
Etañhi bandhanaṃ dukkhaṃ, kāmalābhābhijappinaṃ.
“Tatheva ariyavinaye, saddhā yassa na vijjati;
Ahirīko anottappī, pāpakammavinibbayo.
“Kāyaduccaritaṃ katvā, vacīduccaritāni ca;
Manoduccaritaṃ katvā, ‘mā maṃ jaññū’ti icchati.
“So saṃsappati kāyena, vācāya uda cetasā;
Pāpakammaṃ pavaḍḍhento, tattha tattha punappunaṃ.
“So pāpakammo dummedho, jānaṃ dukkaṭamattano;
Daliddo iṇamādāya, bhuñjamāno vihaññati.
“Tato anucaranti naṃ, saṅkappā mānasā dukhā;
Gāme vā yadi vāraññe, yassa vippaṭisārajā.
“So pāpakammo dummedho, jānaṃ dukkaṭamattano;
Yonimaññataraṃ gantvā, niraye vāpi bajjhati.
“Etañhi bandhanaṃ dukkhaṃ, yamhā dhīro pamuccati;
Dhammaladdhehi bhogehi, dadaṃ cittaṃ pasādayaṃ.
“Ubhayattha kaṭaggāho, saddhassa gharamesino;
Diṭṭhadhammahitatthāya, samparāyasukhāya ca.
Evametaṃ gahaṭṭhānaṃ, cāgo puññaṃ pavaḍḍhati.
“Tatheva ariyavinaye, saddhā yassa patiṭṭhitā;
Hirīmano ca ottappī, paññavā sīlasaṃvuto.
“Eso kho ariyavinaye, ‘sukhajīvī’ti vuccati;
Nirāmisaṃ sukhaṃ laddhā, upekkhaṃ adhitiṭṭhati.
“Pañca nīvaraṇe hitvā, niccaṃ āraddhavīriyo;
Jhānāni upasampajja, ekodi nipako sato.
“Evaṃ ñatvā yathābhūtaṃ, sabbasaṃyojanakkhaye;
Sabbaso anupādāya, sammā cittaṃ vimuccati.
“Tassa sammā vimuttassa, ñāṇaṃ ce hoti tādino;
‘Akuppā me vimuttī’ti, bhavasaṃyojanakkhaye.
“Etaṃ kho paramaṃ ñāṇaṃ, etaṃ sukhamanuttaraṃ;
Asokaṃ virajaṃ khemaṃ, etaṃ ānaṇyamuttaman”ti. Tatiyaṃ.
AN.6.46/ 4. Mahācundasuttaṃ
46. Evaṃ me sutaṃ– ekaṃ samayaṃ āyasmā mahācundo cetīsu viharati sayaṃjātiyaṃ. Tatra kho āyasmā mahācundo bhikkhū āmantesi– “āvuso bhikkhave”ti. “Āvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato mahācundassa paccassosuṃ. Āyasmā mahācundo etadavoca–
“Idhāvuso, dhammayogā bhikkhū jhāyī bhikkhū apasādenti– ‘ime pana jhāyinomhā, jhāyinomhāti jhāyanti pajjhāyanti nijjhāyanti avajjhāyanti. Kimime jhāyanti, kintime jhāyanti, kathaṃ ime jhāyantī’ti? Tattha dhammayogā ca bhikkhū nappasīdanti, jhāyī ca bhikkhū nappasīdanti, na ca bahujanahitāya paṭipannā honti bahujanasukhāya bahuno janassa atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ.
“Idha panāvuso, jhāyī bhikkhū dhammayoge bhikkhū apasādenti – ‘ime pana dhammayogamhā, dhammayogamhāti uddhatā unnaḷā capalā mukharā vikiṇṇavācā muṭṭhassatī asampajānā asamāhitā vibbhantacittā pākatindriyā. Kimime dhammayogā, kintime dhammayogā, kathaṃ ime dhammayogā’ti? Tattha jhāyī ca bhikkhū nappasīdanti, dhammayogā ca bhikkhū nappasīdanti, na ca bahujanahitāya paṭipannā honti bahujanasukhāya bahuno janassa atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ.
“Idha panāvuso, dhammayogā bhikkhū dhammayogānaññeva bhikkhūnaṃ vaṇṇaṃ bhāsanti, no jhāyīnaṃ bhikkhūnaṃ vaṇṇaṃ bhāsanti. Tattha dhammayogā ca bhikkhū nappasīdanti, jhāyī ca bhikkhū nappasīdanti, na ca bahujanahitāya paṭipannā honti bahujanasukhāya bahuno janassa atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ.
“Idha panāvuso, jhāyī bhikkhū jhāyīnaññeva bhikkhūnaṃ vaṇṇaṃ bhāsanti, no dhammayogānaṃ bhikkhūnaṃ vaṇṇaṃ bhāsanti. Tattha jhāyī ca bhikkhū nappasīdanti, dhammayogā ca bhikkhū nappasīdanti, na ca bahujanahitāya paṭipannā honti bahujanasukhāya bahuno janassa atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ.
“Tasmātihāvuso evaṃ sikkhitabbaṃ– ‘dhammayogā samānā jhāyīnaṃ bhikkhūnaṃ vaṇṇaṃ bhāsissāmā’ti. Evañhi vo, āvuso, sikkhitabbaṃ. Taṃ kissa hetu? Acchariyā hete, āvuso, puggalā dullabhā lokasmiṃ, ye amataṃ dhātuṃ kāyena phusitvā viharanti. Tasmātihāvuso, evaṃ sikkhitabbaṃ– ‘jhāyī samānā dhammayogānaṃ bhikkhūnaṃ vaṇṇaṃ bhāsissāmā’ti. Evañhi vo, āvuso, sikkhitabbaṃ. Taṃ kissa hetu? Acchariyā hete, āvuso, puggalā dullabhā lokasmiṃ ye gambhīraṃ atthapadaṃ paññāya ativijjha passantī”ti. Catutthaṃ.